Verdun 

Zo'n 40 minuten van onze Chambres d'hôtes ligt Verdun. De slag daar in 1916 wordt de grootste uit de wereldgeschiedenis genoemd.

Nooit is er zo langdurig, met inzet van zoveel mensen, strijd geleverd op zo'n beperkt grondgebied. Deze veldslag uit de Eerste Wereldoorlog, die woedde van 21 februari 1916 tot 19 december 1916, eiste naar schatting meer dan 700.000 doden, gewonden en vermisten op een slagveld nauwelijks groter dan tien bij tien kilometer.

Uit strategisch oogpunt gezien is er geen enkele rechtvaardiging te vinden voor deze monsterlijke verliezen. De veldslag ontaardde in een prestige slag tussen twee volkeren…….

Verdun had een grote symbolische betekenis voor het Franse volk. Al in de grijze oudheid speelde het stadje door zijn strategische ligging aan de Maas een belangrijke rol in de verdediging van het achterliggende land – Attila de Hun heeft het stadje nooit kunnen innemen. Bij de opdeling van het rijk van Karel de Grote in 843 werd de stad een onderdeel van het (Duitse) Heilige Roomse Rijk. Bij de Vrede van Munster in 1648 werd zij definitief aan Frankrijk toegewezen.

De stad speelde een zeer belangrijke rol in de verdedigingslinie die in de periode na de Frans-Pruisische oorlog in 1870 werd gebouwd. Langs de Franse oostgrens werd, als bescherming tegen een Duitse bedreiging, een sterke fortengordel aangelegd tussen Verdun en Toul en tussen Epinal en Belfort. Verdun bewaakte de noordelijke toegang tot de Champagne-vlakte en daarmee de toegang tot Parijs.
Ook had de stad in 1914 standgehouden tegen de aanvallen van de Duitsers en zelfs hadden de forten de beschietingen van de Dikke Bertha's doorstaan. Het garnizoen was gehuisvest in de citadel van de stad, gebouwd door Vauban in de 17e eeuw. Aan het einde van de 19e eeuw was er een onderaards gangenstelsel aangelegd dat tijdens de slag dienst deed als werkplaats, munitieopslag, hospitaal en rustplaats voor de Franse troepen.

'Verdun' is het symbool geworden van de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog, van de zinloze slachtpartijen, de eindeloze opoffering van mensenlevens in de strijd om een paar vierkante kilometer grond.
'Verdun' is het symbool van de totale vernietiging: een breuklijn in onze beschaving, zoals zo treffend werd opgemerkt door de Nederlandse auteur Richard Heijster.

Treffend zijn die verschrikkingen en de zinloosheid van de loopgravenoorlog: de vleesmolen van Verdun die ontaardde in een 'Materialschlacht' waarin de mens tot moes werd vermalen door de artillerie ('de Koningin van het slagveld') zonder dat er ook maar een enkele strategische rechtvaardiging voor te bedenken was.

Afstand maakt deze oorlog absurd - we kunnen ons nauwelijks iets voorstellen bij de beweegredenen die toentertijd honderdduizenden jonge mannen enthousiast de oorlog indreef. We kunnen ons nauwelijks iets voorstellen bij de gruwelen van het slagveld waar diezelfde jonge mannen rondkropen in een universum zonder enig houvast: de Hel van Verdun. En mochten ze overleven: hoe konden ze blijven geloven in het leven wanneer ze de verschrikkingen ervan onder ogen hadden gezien? Hoe kon deze bestialiteit ooit nog samengaan met het normale leven, met schoonheid, liefde en levenslust?
 

Verdun, een indrukwekkend uitgangspunt voor een kennismaking met de Eerste Wereldoorlog en goed bereikbaar vanuit onze Chambres d'hôtes.